Sevenumse dochter

Afgelopen dinsdag verklapte verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch tijdens de gemeenteraadsvergadering (kijk en luister bij 1.16.10; lees ook hier) dat het ‘uitleenpunt’ van boeken in Sevenum (dat de voormalige openbare bibliotheek moet vervangen) ook de komende weken zijn deuren nog niet zal openen. Dit terwijl die opening al op 1 februari gepland was.

Een schandalige zaak als je het Tante vraagt. Om haar woede te ontladen zou Tante (wéér) een boos stukje kunnen schrijven. Alleen schieten Sevenumse boekenleners daar weinig mee op. Die zijn immers al sinds 1 januari verstoken van een eigen bibliotheek en zelfs van het slap aftreksel daarvan dat uitleenpunt heet. Om Sevenum toch aan het lezen te houden, heeft Tante nu het plan opgevat een tijdelijk Sevenums filiaal van haar boekenbastion te stichten. Natuurlijk in het volle besef dat een onbemand uitgeefpunt van gratis boeken een nog veel slapper aftreksel van een bibliotheek is dan een uitleenpunt. Maar beter iets dan niets.

Tante heeft eens diep nagedacht en is tot de conclusie gekomen dat een Sevenums filiaal alleen kans van slagen heeft als aan vier voorwaarden wordt voldaan:

1. er moet een behoorlijke en gevarieerde voorraad boeken zijn;
2. er moet een locatie zijn. Dit kan een plek in de openbare ruimte of een particulier voortuintje zijn, maar bijvoorbeeld ook een winkel, school, sportkantine, café of restaurant.
3. er moet iets zijn om de boeken in te zetten. Binnen volstaat een eenvoudige kast; staan de boeken buiten dan moet het iets weerbestendigs zijn;
4. er moet iemand zijn die het filiaal onder zijn of haar hoede wil nemen. In de praktijk betekent dit dat hij of zij bereid moet zijn de kast(en) liefst dagelijks aan te vullen en enigszins op orde te houden.      

De eerste voorwaarde is alvast geen probleem: de voorraad boeken van Tante Pollewop is inmiddels zo groot en gevarieerd dat ook in de behoeften van een Sevenums filiaal kan worden voorzien. Voor de overige voorwaarden is Tante aangewezen op de medewerking van een of meerdere Sevenummers of Sevenumsen. Voelt u zich of voel jij je aangesproken om op deze manier een bijdrage te leveren aan het leesplezier en het op peil houden van het hoge ontwikkelingsniveau van Sevenum? Neem dan liever vandaag nog dan morgen contact op met Tante Pollewop. Sevenum (en Tante) zullen u / je dankbaar zijn!

Het is de bedoeling dat de Sevenumse dochter van Tante Pollewop op z’n minst actief is totdat het uitleenpunt wordt geopend. Dat gebeurt uiterlijk eind mei, zo beloofde de wethouder dinsdag. Waarbij het overigens wel handig is om te weten dat in dit dossier niet op een belofte meer of minder wordt gekeken.

Tussenstand

Alweer veel te lang geleden dat Tante vanaf deze plaats van zich heeft laten horen. Terwijl er toch wel degelijk van alles valt te melden. Bijvoorbeeld dat het ‘bescheiden uitleenpunt’ van boeken en andere media in Sevenum in tegenstelling tot eerdere beloften nog altijd niet is geopend. En dat niet een commissie uit de raad maar een raadscommissie ‘actief gaat participeren in het voorbereidingstraject’ dat moet leiden tot een gemeentelijke bibliotheekvisie. En dat die visie, in tegenstelling tot de eerdere afspraak, niet op 1 september maar pas op 8 oktober ter tafel ligt.

Enfin, genoeg geneuzeld over zaken waar Tante toch geen invloed op heeft. Dat is met haar eigen boekenbastion natuurlijk wel anders. En dat boekenbastion floreert nog steeds. Zelfs in de winter, constateert Tante een beetje tot haar eigen verbazing. Ook regen, hagel, ijzel, sneeuw of strenge vorst kunnen niet verhinderen dat er nog steeds vrijwel dagelijks mensen een bezoekje brengen aan het bastion. Natuurlijk niet in zo'n groten getale als in andere jaargetijden, maar ze kómen.

Nog een meevaller: het bastion blijkt wonderwel bestand tegen de elementen. Af en toe valt een druppeltje regen, een vlokje sneeuw of een verdwaald blaadje over de drempel naar binnen, maar daar blijft het dan ook bij. Je zou nog bijna gaan denken ook dat Erik van Maarschalkerwaard het bastion stiekem toch altijd bedoeld heeft als boekenhuisje, hoezeer hij dat ook ontkent en zal blijven ontkennen.

Wat beslist ook vermelding verdient is dat Tante wordt bedolven onder de boeken. Eergisteren bijvoorbeeld nog stond er een grote doos in het boekenbastion, afgeladen vol met voornamelijk pockets. En heus, zo gaat het bijna elke week. Kinderboeken, romans, kookboeken, spirituele boeken, Franse boeken: ze blijven maar binnenstromen. Tegen alle gulle gevers kan Tante slechts één ding zeggen: zéér, zéér hartelijk dank!

Bibliotheektoekomst (3)

Voor de 428^e keer vergaderde de gemeenteraad van Horst aan de Maas gisteren over de toekomst van de Horster bibliotheken. Tante wil er ditmaal niet zoveel worden aan vuil maken als bij enkele voorgaande gelegenheden. Wie het kan opbrengen, moet de vergadering van gisteren hier (klik op agendapunt 6, dat na ongeveer 32 minuten begint) nog maar eens bekijken. Is vooral aan te raden voor liefhebbers van totale spraakverwarringen over begrippen als ‘visie’, ‘startnotitie’, ‘projectplan’ en ‘raadscommissie’ dan wel ‘commissie uit de raad’.

Over de feiten kan Tante vrij kort zijn. De gemeenteraad ging gisteren unaniem akkoord met het scenario dat al in de commissievergadering van 6 november door verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch was geschetst (zie ook hier). Dat komt er in het (heel) kort op neer dat in Horst een bibliotheek gehandhaafd blijft, de huidige bibliotheken in Grubbenvorst en Sevenum vanaf 1 januari 2013 langzaam worden uitgekleed en daarna worden gesloten (Grubbenvorst eind 2014; Sevenum eind 2015) en dat er om de pijn nog een beetje te verzachten schoolbibliotheken komen.

Leverde de vergadering ook nog nieuws op? Jazeker. Waar de wethouder drie jaar de tijd wilde nemen voor een toekomstvisie op het Horster bibliotheekwerk, sommeerde de raad hem die visie uiterlijk komend jaar op 1 september gereed te hebben (al vraagt Tante zich een beetje af of dat helemaal tot de wethouder doordrong). Hij krijgt daarbij wel de hulp van een raadscommissie (of een commissie uit de raad, daar waren ze nog niet helemaal uit als Tante het goed door had).

Vreemd genoeg proefde Tante gisteren een licht euforische stemming bij een groot deel van de gemeenteraad. Alsof het allemaal wel goed komt nu die commissie er is. Zo verklaarde Roy Bouten (PvdA-PK) dat de raad nu de juiste volgorde te pakken had: ‘We passen het huidige aanbod pas aan als er een alternatief is.’ Heeft Tante het dan helemaal verkeerd begrepen? Die bezuiniging van twee ton staat toch? Het huidige aanbod wordt toch al over een maand aangepast (‘verschraald’, zou Tante eerder zeggen)? Nee, het komt Tante voor dat Bart Bertrams (Essentie) dan toch een stuk realistischer was: ‘Het afbraakproces is nu ingezet.’ De velen die het gisteren deden voorkomen alsof het instellen van die raadscommissie een vorm van kraamhulp is, zijn bij Tante dan ook aan het verkeerde adres. Zij is vooralsnog eerder geneigd het als stervensbegeleiding te zien.

Bibliotheektoekomst (2)

Het wordt dus een langzame dood. Dat ze het loodje zouden moeten leggen, de bibliotheken van Grubbenvorst en Sevenum, stond al vast. De vraag was alleen wanneer. Een vergadering van de gemeentelijke commissie Samenleving bood gisteravond uitkomst: in Grubbenvorst blijft nog twee jaar een ‘uitleenpunt’ gehandhaafd, in Sevenum drie jaar.

Ontegenzeggelijk een vooruitgang dus vergeleken bij eerdere plannen, waarin sprake was van volledige sluiting van beide bibliotheken per 1 januari 2013. Toch wilde de champagne Tante gisteren maar niet smaken en liet ze de polonaise, geheel tegen haar gewoonte in, aan zich voorbijgaan. Waarom? Omdat de uitleenpunten in Grubbenvorst en Sevenum het in vergelijking met de huidige situatie moeten doen met minder personeel. Met minder ruimte. Met minder boeken. Met minder ruime openingstijden. Hoeveel minder precies bleef in nevelen gehuld. Wat een uitleenpunt eigenlijk is, werd evenmin duidelijk. Bovendien hangt de uitleenpunten alsnog voortijdige (dus ook al binnen die twee, respectievelijk drie jaar) sluiting boven het hoofd als de beoogde bezuinigingen niet worden gehaald.

Verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch noemde het ‘een mooi en realistisch scenario’, waarbij geen onomkeerbare beslissingen worden genomen en waarbij er drie jaar extra tijd is om tot een toekomstvisie op het Horster bibliotheekwerk te komen. ‘Maar u had ons nu al een toekomstvisie beloofd’, reageerde commissielid Bart Bertrams (Essentie). ‘Daarvoor is het nu nog te vroeg, gezien alle ontwikkelingen in bibliotheekland’, aldus de wethouder. En trouwens, er was toch een visie? En wel: focus op de jeugd, laaggeletterdheid, mediawijsheid en schoolbibliotheken. ‘Hoe die visie zich ontwikkelt, is een andere vraag. Je moet niet reageren op de waan van de dag.’ Als je het Tante vraagt kom je op deze manier nooit tot een toekomstvisie: bibliotheken zullen als het goed is permanent in ontwikkeling blijven, niet alleen nu (zoals de hele maatschappij trouwens).

Besloten werd er gisteren nog niets. Toch tekende zich een meerderheid af voor het door de wethouder geschetste scenario (klik hier en ga naar scenario 3 voor de details). Wel vroegen alle partijen om nadere uitwerking van de plannen vóór de beslissende gemeenteraadsvergadering op 20 november.

Wat gisteren eens te meer pijnlijk duidelijk werd, is welke kapitale blunder bijna tien jaar geleden is begaan met het besluit de Horster bibliotheek te vestigen in De Librije. De huisvestingskosten rijzen er de pan uit en hangen als een molensteen om de nek van de bibliotheek, die zo buiten haar schuld moet bloeden voor wanbeleid.

Waarover Tante zich blijft verbazen is de opstelling van de PvdA-PK. Die zet onophoudelijk alle kaarten op de virtuele bibliotheek, blijkbaar zonder te beseffen dat die er al lang is en met miskenning van de educatieve en emancipatoire functie die de bibliotheek toch ook heeft. En dat voor een partij die verheffing ooit hoog in het vaandel had staan.

De gedachtewisseling eindigde met de aankondiging van commissielid Linda Hogema dat de SP zich zal blijven verzetten tegen sluiting van de bibliotheken in Grubbenvorst en Sevenum. Diezelfde Linda Hogema had eerder op de avond gewezen op de bibliotheek als een ruimte waar je niets hoeft, waar het gewoon fijn is om te zijn. Reactie van de wethouder: ‘Boëms Jeu [een café in America] is eveneens een fijne ruimte om te zijn, maar daar steken we als gemeente ook geen geld in.’ Daarmee kreeg hij de lachers op zijn hand. Tante vond het eerder een misplaatste opmerking voor een wethouder die zo nadrukkelijk zegt (klik hier en hier) de gedachte van de bibliotheek als third place te omarmen.

Tot zover voor nu. Volgende ronde op 20 november.

Bibliotheektoekomst (1)

Tante Pollewop was dinsdagavond te gast op een gemeentelijke informatieavond over de toekomst van de bibliotheken in Horst aan de Maas. Een openbare bijeenkomst, eerst en vooral bedoeld voor de gemeenteraad. Die heeft immers dit voorjaar besloten tot een bezuiniging van tweehonderdduizend euro op de Horster bibliotheken en tegelijkertijd een toekomstvisie op het bibliotheekwerk geëist (eerst een visie en daarna op basis van die visie investeren of bezuinigen had Tante logischer geleken, maar dat terzijde).

Verantwoordelijk wethouder Ger van Rensch schetste de contouren van die toekomstvisie in juni al op z’n weblog en deed dat dinsdag andermaal. De praktische uitwerking daarvan bestaat uit drie onderdelen: een goed uitgeruste bibliotheekvestiging in Horst, schoolbibliotheken in alle andere vijftien Horster kernen met een breng- en haalservice voor volwassenen en in Grubbenvorst en Sevenum ‘leespunten’, bestaande uit een leestafel met kranten, gratis wifi en een koffieautomaat.
De wethouder schreef in juni dat hij hoopte na de bijeenkomst van dinsdag ‘een duidelijke boodschap/opdracht’ van de gemeenteraad te krijgen. Tante vond dat destijds een beetje vreemd: als hij hoopte op een opdracht van de gemeenteraad had hij zich toch de moeite kunnen besparen eerst zelf een visie te formuleren? Enfin, hamvraag is of de wethouder na dinsdag die gewenste duidelijke boodschap/opdracht van de gemeenteraad krijgt. De feiten, meningen, cijfers en stokpaardjes van deskundigen, leken, bestuurders en gemeenteraadsleden buitelden in elk geval over elkaar heen: ‘alle ballen op de schoolbibliotheek’, ‘meer aandacht voor laaggeletterdheid’, ‘de bibliotheek moet een ontmoetingsplaats blijven’, ‘digitalisering maakt de fysieke bibliotheek overbodig’, ‘Sevenum moet een volwaardige bibliotheek blijven behouden’, ‘keuzes, daar gaat het om’. Zoveel hoofden, zoveel zinnen. Zie daar als gemeenteraad maar eens soep van te brouwen.

Toch durft Tante wel te voorspellen hoe het zal lopen. Na de vrijwel unanieme lofzang van dinsdag valt onmogelijk meer aan de schoolbibliotheken te ontkomen. Dat basisschool De Schakel in Broekhuizenvorst, waar een pilotproject loopt, nu al te weinig geld heeft voor de aanschaf van nieuwe boeken en dat volstrekt onduidelijk is hoe de haal- en brengservice voor volwassenen eruit gaat zien zijn slechts enkele vlekjes die nog weggewerkt moeten worden.

Kind van de rekening worden de laaggeletterden (in Horst aan de Maas twaalf procent van de bevolking). Zij hebben de pech dat hun belangen dinsdag bepaald niet overtuigend vertolkt werden. Dan is het in een tijd van bezuinigingen voor een gemeenteraad gemakkelijk schieten. Bovendien: met al die schoolbibliotheken verdwijnt de laaggeletterdheid in Horst aan de Maas toch als sneeuw voor de zon? Twee vliegen in één klap!

Jongeren, volwassenen, ouderen en allochtonen - om maar eens een paar dwarsstraten te noemen - moesten het helemaal zonder belangenbehartiger stellen en kwamen dan ook niet of nauwelijks ter sprake. Zij dienen dus eveneens te vrezen voor hun lot. Een goed uitgeruste vestiging in Horst (whatever that may be), krantje-croissantje in Grubbenvorst en Sevenum, een haal- en brengservice in de kerkdorpen en verder bekijken ze het maar. Past ook mooi in ‘de bril van zelfredzaamheid’ (© de wethouder). Een begrip als éducation permanente (om het besmette woord verheffing maar te vermijden) heeft Tante de hele avond niet gehoord.

De raad zal de bibliotheek in Horst wel in stand willen houden, zij het wellicht op een andere, goedkopere locatie. Hebben personeel en bezoekers toch maar mooi vijf jaar kunnen genieten van haar paleisje waar ze dertig jaar zo reikhalzend naar hadden uitgezien! Ook in andere opzichten zal de Horster bibliotheek een flinke jas uit dienen te trekken. De wethouder moet maar zeggen hoe flink en op welke manier. De bibliotheek zelf wekt de indruk het allemaal wel goed te vinden: als je geschoren wordt moet je stilzitten, lijkt het devies.

De bibliotheekvestiging in Grubbenvorst? Die gaat eraan, kun je vergif op innemen. Is ook betrekkelijk risicoloos: dinsdag geen woord aan gewijd en geen tekenen van een volksopstand. Met Sevenum ligt dat wel anders, zo bleek ook dinsdag weer. Dus daar moet de raad iets mee. Tante gokt op iets in de geest van een combinatie van schoolbibliotheek, haal- en brengservice en leespunt. Zodat voorlopig de sociale functie van de bibliotheek, waar ze in Sevenum zo aan schijnen te hechten, geborgd blijft.

Geholpen door een discussieleider die vaardig die kant op koerste, ging het dinsdag uiteindelijk toch in de eerste plaats om bezuinigen. De visie op de toekomst van bibliotheken kwam er bekaaid af. Alleen al daarom lijkt het Tante onmogelijk dat het heil zal komen van een toch al niet door een overschot aan kennis van zaken geremde gemeenteraad. De wethouder kan dus wel fluiten naar de duidelijke boodschap/opdracht van de raad waar hij zo vurig naar verlangde. En dan zit er voor hem weinig anders op dan z’n eigen, mogelijk links en rechts door de gemeenteraad wat aangescherpte visie door te voeren. Tegen heug en meug uiteraard. Want het zou wel heel vilein van Tante zijn om te veronderstellen dat dat vanaf het begin de bedoeling is geweest.

Begrijp Tante overigens niet verkeerd: zij sluit haar ogen niet voor de realiteit en beseft dat bibliotheekvernieuwing ook in Horst aan de Maas gewenst en noodzakelijk is. Wel heeft ze vraagtekens bij het proces zoals het in Horst aan de Maas verloopt: de gemeenteraad besluit eerst fors te gaan bezuinigen en vraagt daarna pas om een visie. Vervolgens wordt een bijeenkomst belegd die moet leiden tot een visie, maar op voorhand heeft de wethouder zelf al een visie geformuleerd. Als die bijeenkomst er dan is, staat niet de toekomstvisie op de Horster bibliotheken centraal, maar de visie van de wethouder op die toekomstvisie.